?

Log in

No account? Create an account
Дєточка, подвінься, ти мєня прітєсняешь. - VJ [entries|archive|friends|userinfo]
VJ

[ userinfo | livejournal userinfo ]
[ archive | journal archive ]

Дєточка, подвінься, ти мєня прітєсняешь. [липень. 14-е, 2012|01:18 pm]
VJ
Чудовий приклад того, до чого доходить ситуація, котра починається зі слів "російській мові - державний статус".

Як я за свае грошы адкрываў рахунак на беларускай мове

Гісторыя для прачытаньня ўкраінскім сёстрам і братам, каб ведалі, што будзе зь іх моваю, калі верх возьмуць неабальшавікі

Бывае важна час пары спыніцца і памераць соцыум вакол сябе, паразважаць, якія яго аб’ём і кшталт. На гэтым тыдні пайшоў у брэсцкія банкі, каб адкрыць рахунак і мець картку, не валаводзіцца з наяўнымі, бо лета, раз’езды.

Першы быў Альфабанк. Кажу падрыхтаванае:

– Хачу адкрыць у вас рахунак, каб з карткай. Важна, каб мог здымаць грошы ў дарозе. Але ёсць умова. У мяне ўсе дакументы па-беларуску: і правы, і пасведчаньні. І ад вас мне трэба дакументы на маёй мове.

Аператарка ўздакладніла:

– Сама карточка чтобы по-белорусски?

Так, кажу, а таксама ўсе дакументы, якія застануцца ў мяне на руках, і ўсе, якія маю падпісваць.

– Нет, вы получите договор на русском языке.

– Ну, тады і я кажу вам “не”, бо гэта дыскрымінацыя. І навошта яна мне за свае грошы. Пайду ў другі банк гляну.

“Приходите, если что, потом к нам”, – сказала дзяўчына мне ў спіну.

Побач быў яшчэ нейкі банк РРБ. Заходжу. Кансультант Светлана Петровна выслухала маю гаварылку і сказала, што ў транслітарацыі з беларускай мовы, але на лацініцы, ёсьць толькі міжнародныя карткі; на іх таксама выконваецца надпіс на рускай мове. Адкрыць іх каштуе грошай. Для ўнутранага карыстаньня ў Беларусі карткі надпісваюцца толькі па-расійску (яна сказала: “по-русски”), затое бясплатна. Дык гэта дыскрымінацыя па моўнай прыкмеце, кажу. Я ж нярускі. Навошта мне за рускую мову ды й яшчэ плаціць. Хачу так, як рускія ў Расіі. Яны ж не хочуць па-беларуску там дакументы сабе выпісваць. Дык чаму я павінен тут, у Беларусі, на іхняй мове калывацца.

– У нас договора на русском языке, – сказала на гэта Светлана Петровна. А нестары яшчэ супрацоўнік з кута азваўся: – У нас два языка. Вы должны знать русский.

– Ды не, – кажу, – гэта вы павінны ведаць дзьве мовы. Я кліент, прынёс вам грошы
. Вайны нібыта няма, правільна? Была б вайна, акупацыя, тады зразумела, мне ж расстрэл не патрэбен, – пішу на належнай мове. Але ж вайны няма. А я нярускі, і чаго гэта мне прыкідвацца.

Абодвум думка падалася цікавай, яны пераглянуліся і засьмяяліся. Але я ня надта падзяляў іхнюю весялосьць. У 1995 годзе, кажу, шмат хто сьмяяўся перад рэферэндумам па ўвядзеньні другой дзяржаўнай мовы. І жонка мая былая рассудзіла: будзе справядліва. «Cделают две стопки документов. Из какой стопки захочешь, из той и возьмешь». “Дык дзе мой стос дакументаў на беларускай мове?” – спытаў у РРбанкаўскіх. Тыя аж смяяцца перасталі.

– А што значыць “РРБ”?

– Банк Реконверсии и Развития».

– А што вы рэканверсіруеце?

Светлана Петровна пацепнула плячыма. А хто яго ведае. Ну што ж, кажу, не магу даверыць вам свой мільён. Пайду ў Беларусбанк. Усё-такі назоў абнадзейвае. Да, да, заківала мне ўсьлед кансультантка.

Але ў Беларусбанку дама за вакенцам сказала, што і ў іх мне давядзецца падпісваць бланк дамовы на русском языке. І на ўсялякі выпадак дадала, што можна схадзіць у галоўны офіс да намесніка дырэктара. «Второй этаж, кабинет 23. Отсюда метров 800.»

Ці падобны я на піянера, пытаю. За мае грошы Вы прапануеце мне яшчэ і бегаць па гораду, вышукваць днём сьвятла. Извините, я сама позвоню. Пасля пяціхвіліннага высьвятленьня дэталяў – копія размовы ў Альфабанку – ад маіх грошай адмовіліся.

“Гэта ж якія лайдакі, – агучыў я плынь сьвядомасьці. – Столькі гадоў балбатні, кшталту “сабака брэша – вецер носіць”, столькі хлусьні нагрувашчана, і гэта замест таго, каб пасадзіць якога адмыслоўца моўнага, і няхай бы ён наперакладаў бланкаў колькі трэба ў гэтым вашым концлагеры для беларусаў. Не дам вам ні рубля. “

Вось як маемся мы на трэндзе інтэраўскага развіцьця… Калі Україна за намі, – а выдае на тое, – дык праз дзясятак гадоў і з украінскай мовай такое ўсьмярочваньне адбудзецца.
(с)

Каюся: па-беларуску размаўляю толькі час ад часу — у залежнасці ад абставін і суразмоўцы. Аднак і гэтых выпадкаў хапае, каб прывесці прысутных у культурны шок.
* * *
Цырульня. Майстар корпаецца ў маіх валасах, раптам звоніць тэлефон. На сувязі — калега і сябар Руслан Гарбачоў (у адрозненне ад мяне — цалкам беларускамоўны). Дамаўляюся на сустрэчу — вядома, па-беларуску.Цырульнікі, наведвальнікі і нават адміністратар, які прыбег з рэцэпцыі, у нямой сцэне не зводзяць з мяне вачэй. Нават мухі, здаецца, здохлі…
Першай прыходзіць у сябе мая майстар.
— Ну, ни фига себе, какие к нам клиенты ходят! — ці то ў захапленні, ці то з жахам выдыхае яна.
— Кстати, оно у вас даже как-то красиво получается! — адвешвае мне «камплімент» адзін з наведвальнікаў.

* * *
2010 год. Вяду сына першы раз у першы клас. Разрываецца мабільнік — Алесь Міхалевіч. Выходжу ў калідор, каб не турбаваць бацькоў і настаўнікаў. Не паспяваю закончыць размову, як да мяне падыходзіць мужчына і цісне руку.
«Это ж надо! Первый раз вижу, как у нас по-белоруски говорят!.. Да еще и девушка!.. Да еще и красивая!..»

* * * 2009 год.
— Здравствуйте! Перепись населения.
— Добры дзень! Заходзьце, калі ласка, — запрашаю па-беларуску перапісчыка — маладога хлопца (па ўсім відаць, студэнта).
— Какой у вас номер телефона? — з ходу пытаецца візіцёр і ўжо наважваецца нешта пазначаць.
— Пачакайце, а чаму вы не пытаецеся ў мяне, бланкі на якой мове я хачу запаўняць?
— А у меня только на русском, — разгублена паціскае плячыма хлопец.
— Але ж я хачу па-беларуску. Для мяне гэта — прынцыповае пытанне.
— Но я не взял с собой белорусские бланки, — не здаецца перапісчык.
— Што ж, тады прыйдзецца схадзіць і ўзяць. Прабачце, але па-руску я запаўняць не буду.
— А давайте, знаете что: мы заполним русский, а потом я это все перепишу в белорусский, — вырашыў праявіць кемлівасць хлопец.
Але я настроена рашуча.
— Прабачце, што настойваю, але я хачу адразу запаўняць менавіта беларускамоўны варыянт.
— Ну тогда, извините, — зазбіраўся хлопец у яўным расчараванні, паабяцаўшы прынесці патрэбныя бланкі праз гадзіну.
Але ні праз гадзіну, ні праз дзве, ні праз дзень, перапісчык не з’явіўся. Вярнуўся ён толькі ў апошні дзень перапісу, калі я ўжо згубіла надзею быць «перапісанай». На шчасце, з беларускамоўным бланкам. Яго мы і запоўнілі разам: я чытала яму пытанні па-беларуску і тыкала пальцам у патрэбнае месца, а ён ставіў там «птушачку».

* * *
Рамонт у кватэры ўжо перайшоў у стадыю стыхійнага бедства. Даю апошнія ўказанні майстрам:
— На этой стене обои можно не переклеивать — тут будет библиотека.
— Что будет? — з яўным непаразуменнем перапытвае мяне рабочы.
— Библиотека! Ну, книжки там всякие будут стоять, — нібы апраўдваючыся, спрабую тлумачыць я.
— А зачем? — уводзіць у ступар пытаннем майстар. Пакуль я ў разгубленасці шукаю адказу, раздаецца званок. З палёгкай здымаю трубку — палітык Вячаслаў Сіўчык. Скончыўшы размову (зразумела, па-беларуску), зноў паварочваюся да майстроў. Абодва — у аняменні.
— Это ты сейчас на каком языке говорила?..
(c)

Даєш пальця до рота - готуйся втратити руку по плече.
ПосиланняВідповісти

Comments:
From: the74er
2012-07-14 11:25 am (UTC)
Хіба в наших банках ще не так? :)
(Відповісти) (Thread)
[User Picture]From: vjn
2012-07-14 11:52 am (UTC)
В наших банках вся документація українською.
(Відповісти) (Parent) (Thread)
From: the74er
2012-07-14 12:04 pm (UTC)
Принаймні, в приватбанку російською
(Відповісти) (Parent) (Thread)
[User Picture]From: vjn
2012-07-14 01:13 pm (UTC)
Не знаю, не був.
В Авалі, Ощадбанку та Астрабанку давали українською.
(Відповісти) (Parent) (Thread)
[User Picture]From: lamed
2012-07-14 09:07 pm (UTC)
Нацбанк, налоговая принимают документацию только по-украински. Так что вести внутреннюю по-русски себе дороже.
(Відповісти) (Parent) (Thread)
[User Picture]From: vjn
2012-07-14 05:50 pm (UTC)
===Это ты сейчас на каком языке говорила?

Нема слів...
(Відповісти) (Parent) (Thread)
From: oranzhopa
2012-07-14 10:05 pm (UTC)
Там найбільша жесть у коментах:
Крывіч напiсаў(ла) 17 красавiка 2012 у 19:57
Эксперыментаваць з беларускай мовай у мяне прапаў імпэт пасьля таго, як я ў жартаўлівай форме звярнуўся да беларускіх дубаломаў у форме, пабачыўшы як яны лупцуюць амаль, што мёртвага, пьянага ў сцуль мужычка. Я толькі пасьпеў спытаць, Пан паліцэйскі навошта вы лупцуеце мерцьвяка? Далей я ўжо не памятаю, бо праз пару секунд са словамі , як вы апазыцыя зае.....ла яны пераключыліся на маю неразумную башку і як я лічыў, незгінальную спіну. У шпіталі дзе я прыйшоў у прытомнасьць спрабавалі падлічыць колькі разоў я атрымаў дэмакратызатарам, але нічога не атрымалася, бо маё цела, было як адзін вялізарны "сіняк".
Вось так я атрымаў шок, ад свайго беларускага жарту.
Але гэта ўжо гісторыя!


Edited at 2012-07-14 22:05 (UTC)
(Відповісти) (Parent) (Thread)
[User Picture]From: chita_i
2012-07-14 03:04 pm (UTC)
Отаке воно, "двомовне" узкоязичіє.
(Відповісти) (Thread)
From: larry_bc
2012-07-16 08:01 am (UTC)
Підараси.
(Відповісти) (Thread)
[User Picture]From: pollotenchegg
2012-07-16 08:14 am (UTC)
Така сама двомовність не тільки у Білорусі, а й Абхазії, Пд.Осетії, Придністров'ї та всіх "ніби двомовних" російських національних республіках.
(Відповісти) (Thread)
[User Picture]From: korvinification
2012-07-16 12:34 pm (UTC)
Москалі. З ними так завжди. Хочуть все відкусити по саму сраку...
(Відповісти) (Thread)
[User Picture]From: irina_mark
2012-07-16 09:35 pm (UTC)
"я хачу па-беларуску. Для мяне гэта — прынцыповае пытанне."
Для українців це питання також стало принциповим. Але, що хочеться визначити: євреї повністю втратили державу, мову, землю. Тільки віра змогла відновити їх націю. Тому, сябри, - вірте, боріться і якщо виживете, то ще будете мати мову. Бо наслідком вашої боротьби має стати білоруська держава.
(Відповісти) (Thread)
[User Picture]From: slipa_ol
2012-07-17 08:01 am (UTC)
в Запоріжжі ситуація з спілкуванням українською у повсякденні дещо схожа: всі, з ким тільки-но знайомишся, зразу починають цікавитись що заставляє мене говорити нею. а переважна більшість міських представників нижчих соц.прошарків ставиться до цього як до каліцтва. було три випадки коли абсолютно різні за віком, освітою і соц. положенням дами давали мені співчутливі поради, мовляв, ти такий видний музчина, не личить тобі розмовляти українською.
(Відповісти) (Thread)
(Deleted comment)
[User Picture]From: vjn
2012-07-18 03:55 am (UTC)
Щоб здати - будь-який документ
Я, наприклад, правами водійськими завжди обходжуся.
(Відповісти) (Parent) (Thread)
(Deleted comment)
[User Picture]From: vjn
2012-07-18 12:04 pm (UTC)
Не знаю, ніколи у них не був.
Але це чиста фантазія банку, яка порушує закон - тицяти їх в це носом можна і потрібно.
(Відповісти) (Parent) (Thread)
(Deleted comment)
[User Picture]From: vjn
2012-07-18 07:13 pm (UTC)
За останні кілька місяців міняв щось в шести чи семи банках - ніде не мав таких проблем.
Взагалі зазвичай міняю не в банках, а в кіосках оптового обміну - там швидше і курс кращий.
(Відповісти) (Parent) (Thread)